Nefrolog dziecięcy radzi – moczenie nocne

Kochani Pacjenci, nocne moczenie u dzieci, to, wbrew pozorom, dość powszechny problem. Statystycznie rzecz biorąc, dotyka co szóste dziecko do 5 roku życia, co dziewiąte do 7, a nieco rzadziej (ok. 2-3%) może występować nawet u 12-13-latków. Z dostępnych danych wynika też, że większość dzieci wyrasta z problemu, nie sposób jednak precyzyjnie określić, kiedy to nastąpi. Co gorsza, im starsze dziecko boryka się z nocnym moczeniem, tym więcej generuje to problemów emocjonalnych dla niego i całej rodziny. Dlatego właśnie w tym miejscu należy sobie zadać pytanie, kiedy nocne moczenie staje się problemem, jakie są jego przyczyny oraz co możemy zrobić, aby rozwiązać problem? Na te i inne pytania odpowiada nasz specjalista, nefrolog dziecięcy, lek. Hanna Haleczko-Weksznejder. Zapraszamy do lektury!

Prawidłowe trzymanie i oddawanie moczu rozumiane jako gromadzenie odpowiedniej dla wieku ilości moczu w pęcherzu, świadome wstrzymanie mikcji do momentu jego oddania w okolicznościach akceptowanych społecznie, a także prawidłowy strumień oddanego w tych okolicznościach moczu to zdolności rozwijające się u najmłodszych wraz z wiekiem. Co ważne, u niemowląt oddawanie moczu zachodzi automatycznie, a dziecko zyskuje zdolność świadomego jego powstrzymywania dopiero około trzeciego roku życia. Następnie, w wieku czterech lat większość dzieci potrafi świadomie oddać mocz „na polecenie”, a w wieku pięciu lat pojawia się możliwość kontroli mikcji przy różnym stopniu wypełnienia pęcherza.

Przejdźmy teraz do sedna, czyli do problemu moczenia. Mamy z nim do czynienia, kiedy dziecko oddaje mocz mimowolnie w czasie, kiedy czynność ta jest już dojrzała, czyli w wieku 5 lat u dziewczynek i 6 u chłopców. Źródła problemu mogą by dość zróżnicowane począwszy od zbyt dużej produkcji moczu i zmniejszonej pojemności pęcherza, poprzez zaburzenia czynnościowe dolnych dróg moczowych (infekcje, wady anatomiczne) aż do zaburzeń emocjonalnych. Mając to na względzie, po zauważeniu problemu u swojej pociechy, należy udać się do specjalisty, który pomoże zdefiniować jego źródło i wdroży odpowiednie postępowanie.

Dodatkowo, możemy zastosować się do kilku prostych rad, które ułatwią dziecku ograniczenie „wpadek”. W tym celu warto ograniczyć przyjmowanie płynów tuż przed pójściem spać, wyrobić u swojej pociechy nawyk korzystania z toalety bezpośrednio przed nocnym wypoczynkiem czy nastawić budzik, by dziecko mogło skorzystać z toalety również nocą. Niezmiernie istotne jest również unikanie stosowania pieluszek oraz wczesne wysadzanie malucha na nocnik, najlepiej już w wieku 12-18 miesięcy, kiedy jest w stanie pewnie siedzieć.

Trzeba tu też podkreślić, że o ile problem nocnego moczenia nie może być bagatelizowany, ponieważ zaniedbany może prowadzić u dziecka do problemów natury psychologicznej, to nie można też popadać w skrajność. Kontrolę nad oddawaniem moczu dziecko osiąga najpierw w dzień, a dopiero później w nocy, dlatego pojedyncze wpadki są czymś jak najbardziej normalnym – tłumaczy nasz specjalista, nefrolog dziecięcy, lek. Hanna Haleczko-Weksznejder. A zatem kiedy udać się do lekarza? Pierwszą wizytę zaleca się, jeżeli maluch ukończył 4 rok życia i nadal dochodzi do incydentów moczenia. Jeżeli jednak niekontrolowanemu oddawaniu moczu nocą towarzyszą inne objawy, np. moczenie dzienne, popuszczanie, dolegliwości przy oddawaniu moczu czy podniesiona temperatura konieczna jest wizyta u specjalisty bez względu na wiek chorego.

Artykuł zaktualizowany: maj 2026.