Nowe badania lekarskie kierowców 2026: co się zmieniło od 3 czerwca i kogo dotyczy

Autor: lek. Marcin Lisak, lekarz uprawniony do badań kierowców, Balticmed

Od 3 czerwca 2026 roku badania lekarskie kierowców odbywają się według nowych zasad. Trzy zmiany dotyczą wszystkich, którzy starają się o prawo jazdy albo przedłużają jego ważność: badanie musi być przeprowadzone w bezpośrednim kontakcie z lekarzem, w ankiecie o stanie zdrowia pojawia się klauzula o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego (stary druk ankiety wolno było stosować jeszcze przez 30 dni), a ocena słuchu zyskała nowe, funkcjonalne kryterium, które wprost uwzględnia aparaty słuchowe i implanty. Poniżej pokazujemy, co konkretnie się zmieniło, kogo to dotyczy i o czym dobrze wiedzieć, umawiając się na badanie.

Badania lekarskie kierowców 2026: co konkretnie zmieniło się od 3 czerwca

Zmiany wprowadza rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 kwietnia 2026 roku, opublikowane w Dzienniku Ustaw pod pozycją 608 z 2026 roku. Nowelizuje ono rozporządzenie z 5 grudnia 2022 roku (Dz.U. 2022 poz. 2503), które od kilku lat wyznacza zasady badań kierowców. Nowe przepisy weszły w życie 3 czerwca 2026 roku, po 28-dniowej vacatio legis. Trzy punkty, na które warto zwrócić uwagę:

Badanie tylko w bezpośrednim kontakcie z lekarzem. W paragrafie 4 ustęp 2 rozporządzenia dopisano trzy słowa, które przesądzają sprawę: lekarz ocenia obecność i rodzaj schorzenia „w ramach badania lekarskiego przeprowadzanego w bezpośrednim kontakcie z osobą badaną”. Teleporada odpada. Badanie musi odbyć się osobiście, w bezpośrednim kontakcie z lekarzem.

Oświadczenie z klauzulą art. 233 § 6 Kodeksu karnego. W ankiecie o stanie zdrowia, którą wypełnia osoba badana, pojawił się nowy zapis: „Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 Kodeksu karnego oświadczam, że dane zawarte w ankiecie są zgodne z prawdą”. Za świadome złożenie fałszywego oświadczenia Kodeks karny przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Sprawę może zbadać prokuratura, o winie i karze rozstrzyga sąd, a lekarz nie rozstrzyga o niczyjej odpowiedzialności karnej. To i tak jest realna sankcja, nie formalność pod papierem: zatajenie padaczki, cukrzycy leczonej insuliną albo poważnej choroby serca może się skończyć osobno oceną Twoich uprawnień przez starostę i osobno sprawą karną.

Nowe, funkcjonalne kryterium oceny słuchu. Załącznik nr 3 do rozporządzenia dostał nowe brzmienie i zmiana jest większa, niż wygląda. Do 2 czerwca 2026 roku częściowy ubytek słuchu stwierdzano wtedy, gdy badany nie rozumiał mowy „wymawianej szeptem z odległości 1 metra i mniejszej w uchu lepiej słyszącym”. Od 3 czerwca próba szeptem i badanie ucha lepiej słyszącego znikają z przepisu: ubytek stwierdza się, gdy badanie potwierdzi upośledzenie słuchu „w stopniu uniemożliwiającym rozumienie mowy z odległości jednego metra i mniejszej, w tym przy zastosowaniu aparatów słuchowych lub implantów słuchowych”. Z przepisu zniknęło odwołanie do szeptu i do ucha lepiej słyszącego, a zostało rozumienie mowy z bliska.

Kogo dotyczą nowe przepisy

Nowe zasady obowiązują od 3 czerwca 2026 roku wszystkich, którzy w tym dniu albo później przystępują do badania lekarskiego kierowcy. Najczęściej chodzi o dwie grupy.

Pierwsza to kandydaci na kierowców. Każdy, kto zaczyna kurs prawa jazdy, musi wcześniej przejść badanie u lekarza uprawnionego, niezależnie od kategorii (B, AM, A, T i zawodowe).

Druga to osoby przedłużające ważność uprawnień określonej kategorii (art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dotyczy to przede wszystkim kierowców zawodowych, którym starosta przedłuża ważność kategorii C i D po przedłożeniu orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Wymiana samego dokumentu, któremu po piętnastu latach kończy się termin, to inna sprawa niż przedłużenie uprawnień, więc o wymagane papiery zapytaj w wydziale komunikacji, zanim umówisz badanie.

Ustawa o kierujących pojazdami z 2011 roku (art. 75 ust. 1) kieruje do lekarza uprawnionego także osoby, wobec których pojawiły się poważne wątpliwości co do stanu zdrowia, kierowców zatrzymanych za jazdę pod wpływem alkoholu albo środków podobnie działających (substancje psychoaktywne: narkotyki i niektóre leki) oraz kandydatów na kierowców pojazdów uprzywilejowanych.

Jest jeszcze trzecia grupa, o której łatwo zapomnieć, bo trafia na badanie inną drogą: kandydaci i uczniowie szkół ponadpodstawowych kształcących w zawodzie, w którym podstawa programowa obejmuje prowadzenie pojazdu silnikowego albo przygotowanie do pracy kierowcy (art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy). Mowa nie tylko o szkołach branżowych, ale też o technikach z takim zawodem w programie, a nawet o uczniach, którzy przygotowanie do kierowania pojazdem mają w ramach dodatkowych umiejętności zawodowych. Taki uczeń nie zapisuje się sam. Dostaje ze szkoły skierowanie (art. 75 ust. 2 pkt 2), a badanie wykonuje jednostka służby medycyny pracy, u lekarza spełniającego wymagania z ustawy o służbie medycyny pracy (art. 75 ust. 2a). Dla niego badanie jest bezpłatne (art. 76 ust. 2). Jeśli jest niepełnoletni, oświadczenie o stanie zdrowia podpisuje rodzic.

Osobno traktowane są kwalifikacyjne kursy zawodowe (art. 75 ust. 1 pkt 8). Tam badanie robi się na wniosek samego zainteresowanego, nie na skierowanie, a bezpłatne jest wyłącznie dla niepełnoletnich słuchaczy i kandydatów. Osoba dorosła na takim kursie płaci za badanie sama. Obie grupy łączy natomiast miejsce: badanie wykonuje jednostka służby medycyny pracy, nie zwykły gabinet lekarza uprawnionego.

Kierowcy zawodowi (kat. C, C+E, D i pochodne) mają dodatkowo badanie psychologiczne (art. 82 ustawy) oraz świadectwo kwalifikacji zawodowej, na podstawie którego starosta wpisuje im do prawa jazdy kod 95. To odrębna procedura z ustawy o transporcie drogowym.

Jedno warto powiedzieć od razu: jeśli masz orzeczenie wydane przed 3 czerwca 2026 roku, zachowuje ono moc, a termin następnego badania wpisany w tym dokumencie zostaje bez zmian. Nowe przepisy niczego w nim nie zmieniają. Nie musisz iść na kolejne badanie tylko dlatego, że zmieniło się rozporządzenie. Nowelizacja przewidywała 30-dniowy okres przejściowy na dostosowanie druków ankiety, który skończył się na początku lipca 2026 roku, więc od tego momentu wszystkie placówki pracują już na nowym formularzu.

Ankieta o stanie zdrowia: co warto wiedzieć przed jej wypełnieniem

Dotychczas ankieta zawierała pouczenie o odpowiedzialności karnej, ale w formie objaśnienia pod formularzem. Od 2026 roku pouczenie przenosi się w osobne, literalne oświadczenie (Część V ankiety), które wypełniający potwierdza własnym podpisem z odwołaniem do art. 233 § 6 KK. Każde „nie choruję”, wpisane przy chorobie, która realnie występuje i była leczona, może w razie kontroli albo wypadku stać się podstawą do zawiadomienia prokuratury.

Nie chodzi o straszenie. Chodzi o to, że ankieta nie jest formalnością. Jeśli mierzysz się z padaczką, cukrzycą wymagającą insulinoterapii, poważną chorobą serca albo bezdechem sennym z nasilonymi objawami, mów o tym wprost. Przy wielu chorobach lekarz uprawniony wydaje orzeczenie po dodatkowej konsultacji u specjalisty, czasem z ograniczeniami (na przykład zakaz jazdy nocą albo obowiązek okresowej kontroli). Zatajenie choroby zamyka tę drogę, a otwiera tę drugą, o wiele mniej przyjemną.

Nowe badania lekarskie kierowców 2026 a słuch: co dokładnie się zmieniło

Aparaty słuchowe i implanty przy ocenie słuchu były uwzględniane także wcześniej, na gruncie rozporządzenia z 2022 roku. Zmieniło się natomiast kryterium, po którym stwierdza się częściowy ubytek słuchu. Stary przepis odwoływał się do mowy wymawianej szeptem i do ucha lepiej słyszącego; nowy mówi o rozumieniu mowy z odległości jednego metra i mniejszej, również w aparacie albo z implantem. Warto wiedzieć, czego ten przepis dotyczy: to kryterium stwierdzenia częściowego ubytku słuchu, a nie prosta granica zdania albo niezdania badania. Stopień ubytku i to, co on oznacza dla Twojej kategorii, ocenia lekarz uprawniony.

Warto od razu powiedzieć rzecz, która wielu osobom oszczędza niepotrzebnego stresu przed badaniem: sam ubytek słuchu, nawet całkowity, nie zamyka drogi do prawa jazdy. Mówi o tym wprost art. 3 ust. 3a ustawy o kierujących pojazdami, w brzmieniu, które również zaczęło obowiązywać 3 czerwca 2026 roku. Wyjątki są trzy i wszystkie dotyczą kategorii zawodowych. Pierwszy to kategorie D1 i D, przy całkowitym ubytku słuchu albo częściowym w stopniu uniemożliwiającym rozumienie mowy z odległości metra, także w aparacie lub z implantem. Drugi to kategorie C1 i C u osoby, która nie ma jeszcze kategorii B albo ma ją krócej niż dwa lata. Trzeci to nagła utrata słuchu u kierowcy kategorii C, C1, D lub D1: wtedy starosta może cofnąć uprawnienia na podstawie orzeczenia lekarskiego, na okres kończący się rok od zdarzenia. W kategoriach AM, A, B i T, w których Balticmed prowadzi badania, ubytek słuchu przeciwwskazaniem nie jest.

Jak wygląda badanie i co ze sobą wziąć

Poza samą oceną słuchu i obowiązkiem bezpośredniego kontaktu z lekarzem przebieg badania wygląda tak jak wcześniej. Lekarz uprawniony ocenia wzrok, słuch, układ ruchu, układ krążenia i oddychania, układ nerwowy (z pytaniem o padaczkę), objawy cukrzycy, obturacyjny bezdech senny i stan psychiczny, a także pyta o alkohol, środki podobnie działające i leki przyjmowane na stałe. To, które konkretnie próby wykona i czy skieruje Cię na konsultację do specjalisty, zależy od kategorii, od wyniku badania i od Twojego stanu zdrowia. Część badań wzroku, jak widzenie zmierzchowe czy wrażliwość na olśnienie, robi się przy konkretnych wskazaniach, nie każdemu z rzędu.

Co przygotować przed wizytą:

• dokument tożsamości (dowód osobisty, paszport),
• okulary albo soczewki kontaktowe, jeśli w nich prowadzisz, oraz aparat słuchowy, jeśli go używasz,
• wypisy albo zaświadczenia od specjalistów, jeśli leczysz się na cukrzycę, padaczkę, chorobę serca, bezdech senny albo inną chorobę przewlekłą, mogącą wpływać na prowadzenie,
• poprzednie orzeczenie lekarskie, jeśli przedłużasz uprawnienia,
• listę leków, które regularnie zażywasz.

Ankietę o stanie zdrowia wypełnia się w gabinecie, przed badaniem właściwym. Osoby niepełnoletnie potrzebują obecności opiekuna prawnego albo jego pisemnej zgody.

Ile kosztuje badanie kierowcy i czy NFZ refunduje

Badanie lekarskie kierowcy jest świadczeniem odpłatnym. NFZ go nie refunduje. Koszty ponosi osoba badana i tak mówi wprost art. 76 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Ten sam przepis wymienia wyjątki. Pierwszy to badania pracownicze z art. 229 Kodeksu pracy: kierowcom zawodowym na umowie o pracę badania okresowe pokrywa pracodawca, a robi się je w placówkach medycyny pracy poza Balticmed. Drugi to kandydaci i uczniowie, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy, czyli opisana wyżej grupa ze szkół ponadpodstawowych, oraz niepełnoletni słuchacze i kandydaci kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Oni za badanie nie płacą.

Cena badania dla kategorii B (samo lekarskie, bez psychotechnika) waha się rynkowo w okolicach 200 zł. W Balticmed koszt konsultacji lekarskiej wynosi 200 zł.

Gdzie w Balticmed umówić badanie kierowców

Balticmed przyjmuje kandydatów na kierowców i kierowców w dwóch placówkach: Centrum Medyczne Balticmed Kaszubska w Szczecinie oraz Przychodnia Balticmed Police. Badanie przeprowadza lek. Marcin Lisak, lekarz uprawniony do badań kierowców, wpisany do ewidencji prowadzonej przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego. Zakres: kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Cena konsultacji: 200 zł.

Czego w tej usłudze nie robimy: nie prowadzimy ścieżki kodu 95 dla kierowców zawodowych transportu drogowego ani nie badamy osób z zatrzymanym prawem jazdy za jazdę pod wpływem alkoholu albo środków podobnie działających. Osoby nieletnie umawiamy pod warunkiem obecności opiekuna albo pisemnej zgody rodzica.

Nie badamy też kandydatów i uczniów, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 ustawy, czyli uczniów szkół ponadpodstawowych z prowadzeniem pojazdu w programie kształcenia. Nie chodzi o wybór, tylko o tryb: ustawa kieruje takie badanie do służby medycyny pracy i przeprowadza się je na skierowanie ze szkoły, a nie na wniosek samego zainteresowanego (art. 75 ust. 2 pkt 2 i ust. 2a ustawy o kierujących pojazdami). Jeśli Twoje dziecko dostało w szkole takie skierowanie, wracaj z nim do szkoły po adres placówki medycyny pracy, z którą szkoła współpracuje. Badanie jest wtedy bezpłatne.

Szczegóły, zakres i sposób umówienia się znajdziesz na stronie usługi: badania kierowców w Balticmed. Do rejestracji w Kaszubskiej albo Policach umówisz się telefonicznie lub osobiście.

Najczęstsze pytania

Czy stare orzeczenie lekarskie zachowuje ważność po 3 czerwca 2026 roku?

Tak. Jeśli otrzymałeś orzeczenie przed 3 czerwca 2026 roku, obowiązuje ono do końca terminu wpisanego w dokumencie. Nowe przepisy nie skracają ważności wydanych już orzeczeń.

Czy muszę iść na nowe badanie tylko dlatego, że zmieniły się przepisy?

Nie. Nowe zasady dotyczą badań przeprowadzanych od 3 czerwca 2026 roku. Prowadzisz na podstawie ważnego prawa jazdy, a orzeczenie wskazuje planowy termin kolejnego badania. Wcześniej trafisz do lekarza uprawnionego tylko wtedy, gdy pojawi się osobna podstawa, na przykład poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia (art. 75 ust. 1 pkt 5).

Czy z aparatem słuchowym można zdać nowe badanie kierowcy?

W kategoriach AM, A, B i T, w których Balticmed prowadzi badania: tak. Ubytek słuchu nie jest w nich przeciwwskazaniem, a kryterium z rozporządzenia sprawdza rozumienie mowy z odległości jednego metra, także z aparatem albo z implantem. Warto zabrać aparat na badanie. Inaczej wygląda to przy kategoriach D1 i D, gdzie przeszkodą jest całkowity ubytek słuchu albo częściowy w stopniu uniemożliwiającym rozumienie mowy z metra, oraz przy C1 i C u osoby bez kategorii B albo z kategorią B krótszą niż dwa lata (art. 3 ust. 3a ustawy).

Co jeśli mam cukrzycę albo padaczkę?

Powiedz o tym wprost. Przy wielu chorobach lekarz uprawniony wydaje orzeczenie po zapoznaniu się z zaświadczeniem od specjalisty (diabetologa, neurologa, kardiologa). Weź ze sobą aktualne wypisy i informację o leczeniu. Zatajenie choroby to prostsza droga do problemów niż jej uczciwe zgłoszenie: często choroba nie wyklucza prowadzenia, tylko wymaga dodatkowej dokumentacji.

Czy Balticmed wydaje świadectwo kwalifikacji zawodowej (kod 95)?

Nie. Balticmed przeprowadza badania lekarskie kandydatów i kierowców kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E oraz T. Kod 95 to wpis w prawie jazdy albo w karcie kwalifikacji kierowcy, dokonywany przez starostę na podstawie świadectwa potwierdzającego odpowiednią kwalifikację (wstępną, przyspieszoną albo uzupełniającą) albo ukończenie szkolenia okresowego. Szkolenia prowadzą ośrodki szkolenia kierowców, my nie mamy z tą ścieżką nic wspólnego.

Jak długo ważne jest orzeczenie kierowcy?

Uprawnienie do kierowania daje Ci ważne prawo jazdy, a orzeczenie lekarskie wskazuje planowy termin następnego badania. Zajrzyj do swojego orzeczenia, tam ten termin stoi.

Nie myl go z datą na plastikowym prawie jazdy. To dwie różne rzeczy: zgodnie z art. 13 ustawy o kierujących pojazdami kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T wydaje się na 15 lat, a kategorie zawodowe (C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E) na 5 lat, przy czym przy zawodowych starosta przedłuża uprawnienia właśnie po przedłożeniu nowego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Przy kategorii B, jeśli lekarz nie ograniczył ważności ze względów zdrowotnych, koniec terminu na dokumencie to sprawa wymiany dokumentu, a nie automatyczny nakaz kolejnego badania. Zakres wymaganych papierów potwierdzisz w wydziale komunikacji.

Czy w Balticmed zbada się osoba, której zatrzymano prawo jazdy za alkohol?

Nie. Osób z zatrzymanym prawem jazdy z powodu prowadzenia pod wpływem alkoholu albo środków podobnie działających w Balticmed nie badamy. Takie badanie wymaga innego trybu i innej ścieżki organizacyjnej.

Podsumowanie

Od 3 czerwca 2026 roku badania lekarskie kierowców odbywają się w bezpośrednim kontakcie z lekarzem, ze stanowczą klauzulą o odpowiedzialności karnej za nieprawdziwe oświadczenie w ankiecie oraz z funkcjonalnym kryterium oceny słuchu, które uwzględnia aparaty i implanty. Dla większości kandydatów i kierowców przedłużających uprawnienia to nie jest przewrót, tylko doprecyzowanie zasad. Przygotuj dokumenty, weź okulary i aparat słuchowy, jeśli ich używasz, i wypełnij ankietę uczciwie. Balticmed prowadzi badania w Szczecinie (Kaszubska) i w Policach dla kategorii AM, A, B i T. Szczegóły znajdziesz na stronie badania kierowców w Balticmed.

Bibliografia i podstawa prawna:

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, Dz.U. 2026 poz. 608 (wejście w życie 3 czerwca 2026 r.). https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/608
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców, Dz.U. 2022 poz. 2503 (akt zmieniany, tekst obowiązujący z uwzględnieniem nowelizacji). https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/2503
• Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1226, z późn. zm. (art. 3 ust. 3a ubytek słuchu a uprawnienia, art. 13 okresy ważności prawa jazdy, art. 75 zakres podmiotowy badań lekarskich wraz z uczniami szkół ponadpodstawowych, art. 76 ust. 2 odpłatność i wyjątki, art. 77 wymogi dla lekarza uprawnionego, art. 82 zakres badań psychologicznych dla kat. C i D). https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1226
• Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1676 (art. 4 pkt 1: nowe brzmienie art. 3 ust. 3a ustawy o kierujących pojazdami, obowiązujące od 3 czerwca 2026 r., czyli tego samego dnia co rozporządzenie z poz. 608). https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1676
• Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (art. 5 ust. 1 pkt 4 oraz art. 9 ust. 1 i 2: tryb badań uczniów i kandydatów z art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o kierujących pojazdami).
• Kodeks karny, art. 233 § 6 (odpowiedzialność karna za złożenie fałszywego oświadczenia: kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat).
• Kodeks pracy, art. 229 § 6 (obowiązek pracodawcy pokrycia kosztów badań okresowych pracowników, w tym kierowców zawodowych, realizowanych w ramach medycyny pracy).
• Prawo.pl, zestawienie zmian wprowadzonych rozporządzeniem Dz.U. 2026 poz. 608 (dosłowne brzmienie nowego oświadczenia i kryterium słuchu). https://www.prawo.pl/akty/dz-u-2026-608,22264876.html